head
 
 
 
عەفرین و رۆژاڤا باکگراوندو دەرهاویشتەکانی    
عەلی مەولود
2018-02-16
 

عەفرین و رۆژاڤا

باکگراوندو دەرهاویشتەکانی

عەلی مەولود

عەفرین یەکێک لە کانتۆنەکانی رۆژاڤایە، کە دوای دەرهاتنی لەدەستی دەوڵەتی سوریاو رزگاربوونی لە دەست هێزە کۆنەپەرستەکان، دەسەڵات و ئیدارەیەکی خۆبەڕێوەبەری پێشکەوتنخوازی تێدا دامەزراوەو ژیان بە مانایەکی تازە تیایدا بوژاوەتەوە، بەهۆی ئەوەی ئەو شارە جێگەوشوێنێکی ستراتیژی هەیەو نزیکە لەوەی رۆژاڤا بە کەناراوەکانی دەریاوە ببەستێتەوە، ئاسۆیەکی فراوانتر بەڕووی ئەو ئەزموونەدا دەکاتەوە، کە ئەوە دەوڵەتی فاشستی تورکیای شێتگیر کردووەو بەمەبەستی شکاندن و وەستاندنی ئەو پرۆسەیە ماوەی نزیک بە مانگێکە بەهێزێکی پڕ چەک و خاوەن ئیمکاناتی جەنگی زۆرو بەکەڵکوەرگرتن لە بێدەنگی و چاوپۆشی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی و بە هاوکاری و بەشداری راستەوخۆی گرووپە تیرۆریستە بەکرێگیراوەکانی، هێرشی کردۆتە سەرو لەبەرامبەردا بەرگری و خۆڕاگری و بەرخۆدانێکی بێوێنە لەلایەن خەڵکی ئەو کانتۆنەو هێزەکانی یەپەگەو یەپەژە بەڕێوە دەچێت، بەجۆرێک کە لە لایەک دەوڵەتی تورکیا، دووەم گەورە هێزی هاوپەیمانی ناتۆی تووشی شڵەژان و شەرمەزاری شکست کردووەو لەلایەکی ترەوە وەک سیمبولی موقاوەمەت و بەرگری لەپێناوی ئازادی، لە جیهاندا دەنگی داوەتەوەو پشتیوانی بەرەی ئازادیخوازو یەکسانیخوازی دونیای بۆ خۆی راکێشاوە.

من زانیاری وردم لەسەر رۆژاڤا نیە، بەڵام بەپێی ئەو زانیارییەی لەبەردەستە رۆژاڤا ئیستا نمونەیەکە بە پێی تایبەتمەندیەکانی خۆی دەتوانرێ بناسرێتەوە، دیاردەیەکی نامۆیە بە جیهانی سەرمایەداری ئەمڕۆ، ئەزموونێکە بە ئاسانی لە ئەزموونەکانی تر جیادەکرێتەوە، بەرهەمی رەوەندێکی سیاسی - فکری جیاوازەو رێچکەیەکی جیاوازی گرتۆتە بەرو رووی لە وێستگەیەکی جیاوازە کە گەل ( شعب)و مافەکانی ستەملێکراوان تیایدا بە ئەصڵ وەرگیراوە، پراتیک و هەنگاوێکی بەکردەوەیە کە دروشم و بەرنامە رازاوەکانی دووتوێی نامیلکەکانی جێهێشتووەو بەرەو گۆڕانی کۆمەڵگاو بە ئاقاری ئازادی و دادپەروەری و یەکسانی هەنگاوی هەڵهێناوەو بەو هۆیەشەوە بووە بە سیمبولێک بۆ بەرخۆدان و بەرەنگاری لەو پێناوەدا.

بەرەنگاری و بەرخۆدانی رۆژاڤا، تەنها ئەو ئازایەتی و جەنگاوەری و گیانبازییە نیە کە لەدونیادا دەنگی داوەتەوە، بەڵکو مانایەکی دیکەیە بۆ ژیان، جۆرێکی ترە لە پەیوەندی، شێوازێکی ترە لە رێکخستنی کۆمەڵگاو دروستکردنی کۆمەڵگایەکی جیاوازە لەوەی ئەمڕۆ، پێناسەو ناسنامەو نازناوێکی ترە، نمونەیەکە بۆ رەتکردنەوەی سیستەمی باو و هەڵکشان و پەرەسەندنی بەرەنگاربوونەوەی ئەو سیستەمەیە هەم لەسەر ئاستی تاک و هەم لەسەر ئاستی جەماوەری و شەعبی، بەرخۆدان و ئازایەتی و نەبەردییەکانی ئەم بزاڤە، لەو جیاوازی و تایبەتمەندییانەوە سەرچاوەی گرتووە نەک بە پێچەوانەوە.

بەو پێیە رۆژاڤاو لە ناویشیدا عەفرین، رەمزی بەرەنگاریە لەبەرامبەر جۆرەکانی ستەمکاریدا، بۆ نمونە ستەمکاری پیاوسالاری لەسەر ژنان لە رەگەوە هەڵتەکاندووە، لەم بوارەدا بە هەنگاوی گەورە پێش ئێمە کۆمۆنیستەکان و تەنانەت فێمینیستەکانیش کەوتووە، زیاتر لە کۆمەڵگاکانی ئەوروپاو رۆژئاوا کە بەکۆمەڵگاکانی پاراستنی مافی ژن دەناسرێن، یەکسانی ژن و پیاوی بەرجەستە کردووە، تواناکانی ژنانی تەقاندۆتەوە، لەناو ژنە بەستەزمان و ژێردەستەکانی کوردو لەناو ژینگە پەراوێزخراوەکاندا قارەمانی ئەفسانەیی و بەڕێوەبەری لێهاتووی درووست کردووە، ژنانی لە ژێردەستەیی و چاولەدەستبوونی پیاو رزگارکردووە، ژنی کردووە بە مرۆڤی ئازادو سەربەخۆ، پارێزەری مافەکانی خۆی و بەرپرسیار لە بەڕێوەبردنی ئەرک و ئەکتی سیاسی و کۆمەڵایەتی، بۆچوون و تێڕوانینە نەریتی و ئاینیەکانی سەبارەت بە ژنان بەدرۆخستۆتەوە، ژن ئیتر زەعیفەو ناقیسولعەقل و خزمەتکاری ماڵ و مێردو شوێنکەوتەی ئەهریمەن و سەرچاوەی ئاشوب و تێکچوونی ئادابی گشتی نیە، پەیوەندی نێوان (نێرو مێ)ی لەو نیشتووە زیانبەخشانەی کۆمەڵگای چینایەتی پاک کردەوە کە لەمێژوویەکی دوورو درێژدا ژنی کردبووە ئامرازی چێژوەرگرتنی پیاو و کاڵایەکی زیرەک و هۆشمەند بۆ خزمەتی سیستەم، ژن لەم کۆمەڵگا نوێیەدا ئیتر بۆ بازاڕ نیە، لە رێگایەکی ئاشتیانەوە ( نەک  لە رێگای هەڵگیرساندنی شەڕی نێوان جێندەرەکان) پیاوسالاری تووڕ درایە ناوگۆڕو ئازادی و سەربەستی و سەربەخۆیی ژن لە ئامۆژگاری ئەمبەرو سەرزەنشتی ئەوبەرەوە گۆڕا بۆ حەقیقەتێکی دانپێدانراوی بەرجەستە، جارێکی تر ئەوە سەلمێنرایەوە کە ئازادی ژن و وەکیەکییان لەگەڵ پیاو تەنها خولیاو خەونی شاعیرانەی کۆمۆنیستەکان نیەو بەهیچ شێوەیەکیش نابێتە هۆی تووشبوون بەو نەخۆشیە زگماکیەی سەرمایەداری کە پێی دەڵێن بەدڕەوشتی، بەڵکو ئەوانە هۆکارن بۆ ئازادی کۆمەڵگاش، ئەم ژینگە نوێیە لاوازی لە جەستەی ژن و پلەدوویی ژنانی لە جەستەی کۆمەڵگا دەرهێنا.

هەروەها ئەزمونی رۆژاڤا بەرەنگارییە بۆ نەهێشتنی ستەم و جیاکاری نەتەوایەتی، نە لەڕێگای دروستکردنی دەوڵەتی نەتەوەیی و باوەشێنکردنی نەتەوەپەرستیەوە، بەڵکو لەڕێگای نەهێشتنی جیاوازی نەتەوەیی، لەسەر بنەمای هاووڵاتی بوونی یەکسان، یەکسانی نەتەوەکان، پێکەوەژیانی ئازادانە، لێدان لە ناسیونالیزم، ئەمە هەوڵێکە بۆ خۆبەڕێوەبەری گەل و بەشداری راستەوخۆی خەڵکە لە سیاسەت و لە دیاریکردنی چارەنووسی خۆی و کۆمەڵگاکەی، ریکخستنی خەڵکە لەخوارەوە بۆ سەرەوە بە بێ لەبەرچاوگرتنی رەگەزو نەتەوەو زمان، چارەسەری گرفتێکی هەوکردووە کە دەیانساڵە ناوچەکەی تووشی کێشەو ناجێگیری کردووە.

ئەم ئەزمونەو ئەم رەوەندە بەو تایبەتمەندییانەوە، بۆ کۆمۆنیستەکان و کرێکاران و ژنان و خەڵکی زەحمەتکێش، قابیلی دڵپێخۆشکردن و هاوکاری و پشتیوانیە، ئەمە بەشێک نیە لە ناسیونالیزمی کورد، ناسیونالیزمی کورد رەوتێکی خۆفرۆش و خۆ بەدەستەوەدەرە، تەنانەت لە مەسەلە نەتەوەیی و نیشتمانیەکانیش زۆر بێ وەزیفەیەو لە هەموو بوارێکی پەیوەندیدار بە چارەسەری کێشەی نەتەوایەتی هەمیشە کورتی هێناوە، بۆ بەرژەوەندیە تایبەتیەکانی خۆی ئامادەیە بچێتە باوەشی هەموو هێزێکەوە ، تەنها لەبەرامبەر خەڵکی کوردستاندا تا ئەوپەڕی گیانسەختی و خۆڕاگری دەکات و ئامادەی خۆبەدەستەوەدان نیە، بۆ هەموو هێزێکی تر بە ئاسانی خۆی بەدەستەوە دەدات، رۆژئاڤا نە وەک تێروانین و نە وەک ئامانج و نە وەک پراتیک بەشێک نیە لەو نمونەیە، نمونەیەکە لەتوێی خەونەکانی مرۆڤ بۆ بەدیهاتنی ئازادی و یەکسانی سەری دەرهێناوەو هەر بەو هۆیەشەوە هەمیشە لەبەردەم هەڕەشە دایە.

بە داخەوە ناوەرۆکئ ئەو ئەزموونە وەک پێویست نەناسێنراوەو وەک خۆی مامەڵەی لەگەڵ ناکرێت، لە دیوێکەوە وەک ناسیونالیست رەخنەی لێدەگیرێت و لەدیوێکی تریشەوە وەک مەسەلەیەکی نەتەوەیی پشتیوانی بۆ رێکدەخرێت، بە بڕوای من ئەوە هەردووکیان نا واقیعی و نادروستن، تەنانەت لەلایەن هەنديک کەسایەتی و رەوتی فکری پەکەکەییشەوە ئەو ئەزمونە، بۆ ڕاکێشانی هاوسۆزی، وەک خۆی باس ناکرێت و لایەنە نەتەوەییەکەی تۆخ دەکرێتەوە و دژایەتی و دوژمنکاری دەوڵەتی تورکیاو هێزە کۆنەپەرست و تیرۆریستەکان بۆ ئەو ئەزموونە، لە دژایەتی ئەوان بۆ دۆزی کورد، کورتدەکرێتەوەو ناوەرۆکە چینایەتیەکەی فەرامۆش دەکرێت.

لەراستیدا تورکیا لەبەر ئەوە دژی ئەزمونی رۆژاڤا نیە کە مەسەلەی کورد لە سوریا یان لەناوچەکە دەباتە شوێنێکی تر، لەبەر ئەوە نیە کە کوردایەتی لە رۆژاڤا لەچاو پارچەکانی تری کوردستان پڕڕەنگترە، کوردستانی باشووریش هەر دەسەڵاتی خۆبەڕێوەبەری کوردییە، بەڵام دەوڵەتی تورکیا زۆرترین دۆستایەتی دەکات و زۆرترین پەیوەندی سیاسی و بازرگانی و دارایی و پیشەسازیی لەگەڵی هەیە، بێگومان ئەگەر عەفرین و کانتۆنەکانی تری رۆژاڤا نمونەی وەک دەسەڵاتدارانی باشووری کوردستان بەڕێوەیان ببردایەو ئەزمونێکی وەک ئەوانیان دابمەزراندایە، ئەگەر وەکو ئەوان خۆیان بدایە بەدەم شەپۆلەکانی سیاسەتی باوەوە، بە دڵنیایی ئەم کێشانەی ئێستا رووبەڕوویان نەدەبۆوە، بۆیە مەسەلەی دژایەتی رۆژاڤاو کانتۆنەکانی پەیوەستە بەو ئەزموونەی تیایدا بەرجەستە بووەو بەڕێوەدەچێت، بۆ ئەو مەبەستەش نەک تەنها تورکیا بەڵکو هەموو جیهانی سەرمایەداری، وڵاتانی ناوچە و زلهێزە ئیمپریالیستەکان نامۆیی لێدەکەن و ئەمریکاش کە بەناوی شەڕی دژی تیرۆرەوە هاوکاری  سەربازی پێشکەش دەکات، مانای ئەوە نیە لەگەڵ ئەو ئەزموونەدایە، بەڵکو بۆ ئەوەیە جێپێی خۆی لە سوریادا بکاتەوە و بەشێک لە سەرکەوتن و شانازییەکانیشی بۆ خۆی بەرێت. تەنانەت دەسەڵاتدارە کوردەکان و حیزبە بۆرژوازیەکانی خاراوی کوردایەتیش کە بەپێی پێناسەو پێوانە نەتەوەییەکان دەبوایە سەروماڵی لەگەڵی بوونایە، کەچی لەگەڵی نین و هاوکاری ناکەن و بگرە دەشی بوغزێنن، هەرچەند لە رواڵەتدا هاوسۆزی بۆ دەردەبڕن و دەیانەوێت بۆ مەسەلەی ناسیونالیزم و هاوتوخمی خۆیان کەڵکی لێوەربگرن، بەڵام لە هەڵوێست و پراتیکدا لەگەڵ ناوەرۆکی ئەو ئەزموونە نا تەباو ناکۆکن، ئیسلامیەکانیش کە بۆ بەهرەبەرداری لە هەستی نەتەوەیی توێژاڵێکی ناسکی ناسیونالیزمیان بەسەر دیوێکی خۆیاندا کێشاوە، بەڵام ئیسلامیەتیەکەیان سەرەکی ترو بنەڕەتی ترەو لەو سۆنگەیەوە ئەوانیش دژی ئەزمونی رۆژاڤان و لەهەردوو روانگەی ئاینی و چینایەتییەوە ئاودەنگی و هاوسۆزییان لەگەڵ هێرش و سەرەڕۆییەکانی تورکیا هەیە.

بەوپێیە لەم هێرشەدا تورکیا بە تەنها نیەو لەجیاتی جیهانی سەرمایەداری و بەرەی بۆرژوازی شەڕ لەگەڵ ئەم ئەزمونەی رۆژاڤا دەکات، ئەم ئەزموونە راستە سۆسیالیزم نیە بەپێی پرەنسیپەکانی ئەوەی پێیدەڵێن سۆسیالیزمی زانستی، بەڵام نزیکایەتی زۆری لەگەڵ پرەنسیپەکانی کۆمەڵگای ناچینایەتی هەیەو جۆرێکە لە رەتکردنەوەی سیستەمی باو و پشتی بە ئیرادەی خەڵک و خۆبەڕێوەبەری گەل بەستووە، جۆرێکە بەرەنگاری دژی سیستەم، لەبواری مەسەلەی ژنان و وەکیەکی نەتەوەکان و جیاوازی پلەبەندی چینایەتی گورزی قورسی لە پایەکانی سیستەمی سەرمایەداری و یاسا ئابووری و کۆمەڵایەتیەکانی داوە، ئەوە لەکاتێکدا لەلای ئيمەو لەناو کۆمۆنیستەکان هيشتا بەرەنگاری سیستەم تەنها وەک ئاسۆی سیاسی خراوەتەڕوو، بەڵام لە رۆژئاڤا بووە بە ئەزموون و پراتیک. هەربۆیە جیهانی سەرمایەداری بەگشتی لەگەڵی نیەو لێیشی دڕدۆنگە و بەگشتی تورکیا بە فریادرەسی خۆیان دەزانن بۆ پاشەکشەپێکردن و سڕینەوەی ئەو ئەزموونە، تورکیا ئەگەر لەسەنگەرەکانی لەشکرکێشیشدا بەتەنها بێت ئەوا لە ئامانج و ناوەرۆکدا نوێنەرایەتی سەرمایەداری ئەمڕۆ دەکات لەبەرامبەر ئەم دیاردەیە.

بەداخەوە کۆمۆنیستەکان لە هەڵسەنگاندن و وردبینیکردنی ئەم دیاردەیە کورتمان هێناوە، تەنانەت فەحسێکی باشی ئەم ئەزموونەش نەکراوە، ئەنتەرناسیونالیزم لێرەدا هیچ رۆڵی نەبینیوە و نەیتوانیوە لە دروشم واوەتر بچێت، ئەگەرچی ئەم ئه‌زموونەی رۆژئاواش وه‌ك هه‌ر ئه‌زموونێكی دیکەی گه‌وره‌ بێ خه‌وش و گرفت و کەموکوڕی نیه‌و بەدڵنیاییەوە کێشە و ناتەواوی زۆری هەیە، بەڵام ئەوە بەمانای ئەوە نیە بەمەبەستی خۆبواردن لە بەرپرسیارێتی خەوشەکانی گەورە بگرێن، بە بڕوای من کۆمۆنیستەکانی کوردستان دەبوایە نەک تەنها بە هەڵوێست و بەیاننامە بەڵکو بەکردوە (مادی و مەعنەوی) پشتیوان و بەشداری ئەم ئەزموونە بووینایەو نەک وەک بەرگری لە خەڵکی سڤیل و تەنانەت مافی گەلێکی زوڵم لێکراوو ستەمدیدە، بەڵکو وەک ئەزموونێکی سیاسی حوکمڕانی بەشدارو هاوکاری رۆژاڤا بووینایە، نە تەنها لەبەرامبەر هێرش و پەلاماری نەیارو دوژمنەکانی بەڵکو بۆ سەرخستنیشی. هەڵبەت کۆمەڵەو حیزبی کۆمۆنیستی ئێران لەو بارەیەوە بڕێک باشتر بووەو سەرباری جیاوازیەکانی واقیعبینانەتر ئەو ئەزموونەی بینیوەو بەرخوردی لەگەڵ کردووە.

 

 
نوسخەی ئامادە بۆ چاپ  
 
سەرنجەكان
   

[1] [2] [3]

  سەرنجێك بنووسە...
ناو: پێویستە ناوێك بنوسیت
ئیمێڵ پێویستە ئێمێڵ بنوسیتئیمێڵەكە بە دروستی بنوسە
سەرنج:  هیچ سەرنجێك نەنوسراوە-
 
 
  باشتر وایە سەرنجەکەت بە یونیکورد بنوسیت... دەتوانیت لێرەدا ئەو کارە بە ئاسانی بکەیت
رۆشنگەری  
دواین بابەتەكان
بەرزراگرتنی ١ی ئایار لە سلێمانی
عەلی مەولود
یەكی ئایار، رۆژی هاوخەباتی چینی كرێكاری جیهانە!
یەكێتی كۆمۆنیستەكان لە عێراق
کۆڕەو لە دیگایەکی ترەوە
عەلی مەولود
هەڵوەشاندنەوەی تەواوی سیستمی پاشەکەوتی مووچە خواستی دەسبەجێ ی خۆپیشاندەرانی کوردستانە
یەکێتی کۆمۆنیستەکان لە عێراق
٨ ی مـارس رۆژێک بۆ بەرەنگاری
یەكێتی كۆمۆنیستەكان لە عێراق - کۆمیتەی ناوەندی
یرۆزبێت ۸ی مارس ڕۆژی جیهانی ژن
یەکێتی کۆمۆنیستەکان لەعێراق - کۆمیتەی دەرەوە
دەستبەسەركردنی سالح موسلیم بە توندی ئیدانە دەكەین
یەكێتی كۆمۆنیستەكان لە عێراق
پێشەکی
ئالان بادیۆ
عەفرین و رۆژاڤا باکگراوندو دەرهاویشتەکانی
عەلی مەولود
هێرش و هەڕەشەكانی توركیا بۆ سەر عەفرین بە توندی ئیدانە دەكەین
یەكێتی كۆمۆنیستەكان لە عێراق

 

 commona
 
 

info@commona.org - commonasite@gmail.com

سەرجەم مافەكانی ئەم سایتە پارێزراون